بانک اطلاعات اصناف و مشاغل کشور پویا جهش -بزرگترین بانک اطلاعات اصناف و مشاغل کشور
تماس

از مهمترین مسائلی که بر کارایی کارکنان تأثیر گذار است استرس محیط کار است.عوامل استرس زا عبارتند از عوامل فیزیکی،عوامل کاری ومشکلات فردی.

بانک اطلاعات اصناف و مشاغل کشور به عنوان یکی از مهمترین ابعاد توسعه و بهسازی منابع انسانی بوده است. پژوهش هایی که در چند دهه اخیر انجام گرفته نشان دهنده رشد عامل فشار روانی در سازمان ها بوده است از سوی دیگر این عامل تاثیر زیادی بر عملکرد و فعالیت های اعضای سازمان دارد و اکثر مدیران و کارکنان تحت تاثیر این فشار دچار حالات روانی خاص شده و دست به رفتار و اعمالی می زنند که نتیجه آندر بازدهی سازمان منعکس می شود.
هرکس ازنظر اینکه در چه شرایطی دچار استرس می‌شود و چطور این استرس را بروز می‌دهد، با دیگران متفاوت است. شناسایی نشانه‌های ورود به حالت استرس (stress mode) از دو جنبه مهم است: نخست، خودآگاهی (self-aware) بیشتر و درک تأثیر ایجادشده در ما؛ دوم، شناسایی نشانه‌های هشداردهنده در مراحل اولیه، برای تطبیق‌دادن خود و بازیابی انرژی. معمولا در رویارویی با استرس در محیط‌ کار به دو شکل واکنش نشان می‌دهیم: یا رفتار و سبک کاری معمول خود را تقویت می‌کنیم یا برعکس آن عمل می‌کنیم.
واکنش اول: تقویت رفتار و سبک کاری معمول
استرس روی سازمان‌ها و افراد موجود در آن تأثیر می‌گذارد. تأثیر استرس سازمانی با افزایش میزان کارگریزی، تعویض زود هنگام کارکنان، ارتباط نامناسب با ارباب رجوع، کاهش میزان امنیت شغلی، کنترل ضعیف محصولات و … ارتباط دارد. به بیان دیگر هرچه میزان استرس سازمانی بالاتر باشد، عوامل ذکر شده از فراوانی بیشتری برخوردارند. استرس باعث فشارهای روانی بسیاری بر روی فرد می‌شود که این فشارها به شکل‌های مختلف در رفتار فرد در محیط کاری خود را نشان می‌دهد. برخی از این رفتارها عبارتند از:

زودرنجی یا پرخاشگری در برخورد با همکاران و مراجعین؛

بی تفاوتی و بی علاقگی به آراستگی ظاهر خود و دیگران؛

کاهش خلاقیت و فقدان اعتماد به نفس؛

بی تفاوتی نسبت به کار و افزایش اشتباهات؛

عدم توانایی تمرکز بر روی کار و ناتوانی در تصمیم‌گیری؛

خستگی مفرط، ناراحتی و احساس گناه؛

ناتوانی در تحمل اطرافیان و تمایل به انزوا

همه این عوامل در نهایت منجر به کاهش بهره‌وری و افزایش ضایعات می‌شود و از طرف دیگر این افراد به علت ناتوانی در کنترل احساسات، ناتوانی در تصمیم‌گیری صحیح و دیگر موارد ذکر شده استعداد فوق‌العاده در ایجاد حادثه برای خود و دیگران پیدا می‌کنند.
بعضی از افراد وقتی دچار استرس می‌شوند، سبک کاری معمول خود را تقویت می‌کنند. در اینجا، چند مثال رایج از این حالت را می‌بینیم. در این مثال‌ها، در زمان استرس، یا سبک معمول کاری شما تقویت شده و یا رفتارهای معمول شما پررنگ‌تر و شدیدتر شده است.
معمولا:

سبک گفت‌وگوی شما صریح و مستقیم است؛ ولی اکنون رک و بی‌پرده و احتمالا بی‌ملاحظه و بی‌فکر شده است.
از بحث گروهی لذت می‌برید؛ ولی اکنون از این حد فراتر رفته‌اید و دیگر تمایلی ندارید که به‌تنهایی تصمیم گیری کنید. جلساتی را برگزار می‌کنید تا اجماع و توافق گروه را به دست بیاورید، در‌حالی‌که برگزاری این جلسات هیچ ضرورتی ندارد.
به نظم و جزئیات علاقه دارید؛ ولی اکنون به اینکه دیگران چگونه کارشان را انجام می‌دهند، اعتماد ندارید و مدیریت خُرد می‌کنید؛ یعنی بر جزئیات کارهای آنها نیز نظارت می‌کنید.
فرد سازگاری هستید و با دیگران کنار می‌آیید؛ ولی اکنون از هر چیزی که ممکن است موجب تضاد و اختلاف شود، پرهیز می‌کنید.
کارها را به‌صورت گروهی انجام می‌دهید؛ ولی اکنون بیشتر ایدئال‌گرا شده‌اید تا عمل‌گرا.
انرژی بالایی دارید؛ ولی اکنون احساس می‌کنید که بی‌قرار و بی‌تاب شده‌اید.
به توانایی‌های خود اطمینان دارید؛ ولی اکنون دیگران را به‌خاطر هر مشکلی سرزنش می‌کنید، بدون اینکه نقش خودتان در ایجاد آن مشکل را در نظر بگیرید.
خود را به چالش می‌کشید تا بهتر عمل کنید؛ ولی اکنون خودمنتقد (self-critical) شده‌اید.
فردی واقع‌گرا و متمرکز بر مسائل عملی هستید؛ ولی اکنون احساسات عاطفی خود یا دیگران را کم‌اهمیت جلوه می‌دهید.
روی وظیفه‌ای تمرکز می‌کنید که در حال انجامش هستید؛ ولی اکنون این تمرکز باعث می‌شود که در ظاهر با هر تغییری مخالفت کنید.
رویکردهای متداول و مرسوم را ترجیح می‌دهید؛ ولی اکنون بدون هیچ توجیه یا استدلالی از این رویکردها پیروی می‌کنید.
سریع تصمیم‌گیری می‌کنید؛ ولی اکنون بدون‌ فکر و آنی عمل می‌کنید یا با ایجاد هر ابهامی، سردرگم می‌شوید.

شاید متوجه شده باشید که وقتی دچار استرس می‌شوید، سبک کاری‌تان کاملا وارونه می‌شود و به نقطه مقابل سبک معمول تغییر می‌کند. در این شرایط، شما چنین وضعیتی دارید:

معمولا آزادانه حرف‌ها و نظرات خود را بیان می‌کنید؛ ولی اکنون به روش‌های ارتباطی غیرمستقیم مانند ایمیل روی می‌آورید.
پذیرای بازخورد و نظر‌های دیگران هستید؛ ولی اکنون حس می‌کنید که به انتقاد حساس شده‌اید.
در گروه کار می‌کنید؛ ولی اکنون انزواطلب یا بی‌صبر و حوصله شده‌اید.
به نظم و جزئیات علاقه دارید؛ ولی اکنون در توجه و رسیدگی به نظم و جزئیات تعلل می‌کنید.
فرد سازگاری هستید و با دیگران کنار می‌آیید؛ ولی اکنون طوری رفتار می‌کنید که دیگران را تحریک و عصبانی می‌کنید یا رفتاری سلطه‌جویانه و مستبدانه دارید.
گروهی کار می‌کنید (کار گروهی) و از اعضای گروه هستید؛ ولی اکنون رقابتی یا فردگرا شده‌اید.
انرژی بالایی دارید؛ ولی اکنون احساس می‌کنید که به‌شدت خسته شده‌اید یا کارها برایتان خسته‌کننده هستند.
فردی واقع‌گرا و عمل‌گرا هستید؛ ولی اکنون احساسات بر قضاوت شما اثر می‌گذارد.
به‌طورکلی بر وظیفه‌ای تمرکز می‌کنید که در حال انجامش هستید؛ ولی اکنون در تمرکزکردن مشکل دارید یا برای رسیدن به نتایج سریع، بی‌صبر و بی‌قرار هستید.
رویکردهای متداول و مرسوم را ترجیح می‌دهید؛ ولی اکنون سرکش یا فردگرا شده‌اید.
سریع تصمیم‌گیری می‌کنید (تصمیم‌گیری سریع)؛ ولی اکنون بیش ‌از حد مسائل را تحلیل یا فکر می‌کنید.
سعی کنید سبک کاری معمول خود را شناسایی کنید. به این فکر کنید که وقتی حس می‌کنید که در محل ‌کار بر همه‌چیز کنترل دارید، چطور عمل می‌کنید. سپس به این فکر کنید که همین‌ الان چه عملکردی از خود نشان می‌دهید. شاید متوجه شوید که سبک کاری شما در زمان استرس، تقریبا سبک کاری هرروزه شماست. اگر چنین است، یعنی مدتی طولانی است که دچار فرسودگی شغلی شده‌اید. فرسودگی شغلی یعنی خستگی ذهنی، عاطفی و فیزیکی بیش ‌از حدِ ناشی از استرس طولانی‌مدت و مزمن کاری.
باید توجه داشته باشید که تقویت یا تغییر سبک کاری در زمان استرس، هریک معایب و مزایای خود را دارد. برای نمونه، فردی که سبک کاری خود را تقویت می‌کند، در رویکرد خود نسبتا باثبات به نظر می‌رسد و دیگران می‌دانند که او می‌خواهد چه‌چیزی را به دست بیاورد؛ ولی هیچ‌کس درک نمی‌کند و متوجه نمی‌شود که او استرس دارد. اگر شما این‌گونه هستید، باید به دیگران بگویید که استرس دارید و به کمک نیاز دارید.

از سوی‌ دیگر، فردی که سبک کاری خود را تغییر می‌دهد، شاید فردی غیرقابل‌پیش‌بینی یا بی‌ثبات به نظر برسد. شاید این مسئله باعث شود که دیگران بیزار شوند از اینکه با چه رفتاری از شما روبه‌رو می‌شوند و کدام شخصیت شما نمایان خواهد شد؛ درعین‌حال، این مسئله باعث می‌شود که اطرافیانتان بسیار راحت‌تر بتوانند استرس شما را درک کنند و به کمکتان بیایند.
برخورد ما با استرس کاری دیگران

باید این حقیقت را درک کنیم که رفتار فرد در زمان استرس، خصلت یا شخصیت او نیست و او فقط در حالت استرس قرار دارد. لحظه‌ای به این فکر کنید که آیا به‌جای توجه به این مسئله که فرد مقابل دچار استرس بوده است، سبک کاری‌اش را ویژگی و صفت ذاتی او قلمداد کرده‌اید؟ همچنین می‌توانید به نشانه‌های بارز و گویای استرس در همکاران، رئیس، کارکنان و غیره نیز توجه کنید تا بتوانید با آنها ارتباط برقرار کنید و از آنها بپرسید که چطور می‌توانید به آنها کمک کنید.

کلمات کلیدی: , , ,

ديدگاه خود را بيان کنيد